Gozo Shioda Shihan

ff5f.jpg

Gozo Shioda và YoshinkanGozo Shioda là con thứ 2 của 1 ông bác sĩ khoa nhi rất giầu và nôỉ tiếng. Ông sinh vào ngày 19 tháng 9 năm 1915 tại Tokyo. Hồi nhỏ, thầy Shioda rất yếu, bị rất nhiều bịnh: bịnh bạch cầu (diphtérie), phù thủng, 5 lần bị viêm phôỉ, bệnh tinh hồng hiệt, và vô sô các bịnh khác. Thầy đã nói là thầy sống được là nhờ có cha làm bác sĩ.Thầy rất thích chó, và có 1 lúc đã nuôi hơn 21 con. Mỗi sáng thầy dậy thật sớm, vào khỏang 4g sáng và cùng 1 số người làm, dẫn bầy chó ra thảo cầm viên chơi trong vòng 2 tiếng trước khi về nhà ăn sáng rồi đi học.Ngay từ nhỏ, ba của thầy đã xây ngay trong nhà ở của mình 1 phòng tập võ và đã mướn thầy Judo và Kendo tới dậy võ cho con mình, bệnh nhân và hàng xóm 1 cách miễn phí. Những võ sư đó đều là HLV ở các ty cảnh sát lân cận. Thầy Shioda đã bắt đầu học Judo và Kendo từ lúc còn học tiêủ học và võ đường tư gia đó được ông ngoại đặt tên là Yoshinkan.

Thầy Shioda học võ ở đó và vào lúc 17-18t, thầy đã là 3 đẳng Judo. Một hôm, ba của thầy có mời 1 võ sư của trường Shibukawa-ryu tới biêủ diễn tại phòng tập ở nhà. Sau biểu diễn, võ sư đó hỏi có ai muốn thử sức hay không và có 1 sư huynh 5 đẳng Judo và cũng là môn đồ Sumo nhẩy ra chấp nhận cuộc thử thách. Mới ngay chiêu đầu thì võ sư kia đã lãnh ngay 1 đòn Uchimata và đã thành ‘mùa thu lá bay’ luôn ….

Sau kỳ đó, thầy Shioda càng tin hơn là không có võ nào có thể hơn được Judo.

Cũng trong khoảng thời gian đó, 1 hôm, ông hiệu trửơng trường trung học của thầy Shioda ghé sang thăm cha thầy.Ông ấy nói với ba thầy là mới khám phá ra 1 môn võ rất hay.

Mỗi sáng khi đi tới trường, ông có đi ngang qua 1 cái đền . Sáng nào ông cũng gặp cô Takako Kunigoshi, đang quét dọn ngôi đền đó. Ông hiệu trưỏng thấy cô này rất lanh lẹ và khi hỏi tới ‘tác phong’ của cô thì cô Kunigoshi cho biết là cô được như vậy là nhờ có học Aikijujitsu và mời ông hiệu trưởng tới võ đường để coi tận mắt. (Cô Kunigoshi là 1 trong 2 nữ đệ tử đầu tiên của sư tổ.) Thế là ông ấy có ghé qua, thấy võ sinh tập và cũng đã nói chuyện với sư tổ. Ông thấy môn võ này rất hay và khuyên Shioda cha nên cho con đi học.

Thế là ngày 23 tháng 5 nằm 1932, thâỳ Shioda và ông hiệu trưởng lên coi sư tổ biểu diễn. Khi thấy sư tổ quăng học trò 1 cách nhẹ nhàng, thâỳ có vẻ không tin và đã để sự việc đó hiện rõ ra mặt. Sư tổ thấy chuyện đó nên nói thầy nếu không tin thì cứ việc tấn công 1 cách thật tình. Thầy cứ nhớ tói việc võ sư hệ phái Shibukawa ryu bị sư huynh đánh thê thảm, nên nhâỷ vô đá liền, nhưng chân chưa kịp đụng tới sư tổ thì thầy đã 4 vó lên trời và đập đầu xuống đất, mắt nổ đom đóm, không biết chuyện gì xâỷ ra. Thế là từ hôm đó trở đi, thầy đã phục sát đất và là võ sinh nội trú của sư tổ. Thầy nhờ được cha và ông hiệu trưỏng bảo lãnh nên đã nhập môn liền ngày hôm sau. Lúc đó sư tổ có khoảng hơn 20 võ sinh nội trú. Lớp võ bắt đầu tiên bắt đầu từ 5g sáng và lóp chót là 9g tối.Thầy tập với sư tổ trong vòng 8 năm lien tiếp, từ khi còn ở trung học cho tới khi ra đại học và nhập ngũ vào năm 1941.

Lúc còn học trung học, mỗi sáng thầy phải dậy từ 4g sáng để tới kịp lóp 5g và tập cho tới 6g, xong về nhà ăn sáng rồi đi học. Nếu có dịp thì thầy trở lại học thêm lớp khác.

Lúc lên đại học thì thầy tính vô trường võ bị sỹ quan. Thời bấy giờ, muốn vô trường võ bị rất là khó. Trên 1000 người ghi tên thì chỉ có khoảng 50 người đựơc nhận. Thế là sáng thầy tập võ sớm, đi học ở trường, xong trưa đi học thêm khoá chuẩn bị để thi vô trường võ bị.

Sau cùng thì thầy đã thi đậu nhưng rút cuộc lại không vô vì cha ổng. Cha thầy vì quá nổi tiếng nên có nhiều người muốn giúp. 1 số sỹ quan cao cấp khi hay là ‘thứ nam’ của bác sỹ Shioda muốn vô trường võ bị nên đã ‘giúp đỡ’ 1 cách tận tình. Khi hay tin đó thì thầy nhất định không vô trường võ bị nữa. Thầy muốn là nếu vô được là vì khả năng của mình chứ không phải là vô vì ‘con ông cháu cha’.

Cũng không hiêủ vì sao, cha thầy Shioda nghĩ là thầy sẽ có tương lai hơn nếu đi sang cư ngụ tại Mãn châu và Mông cổ. Để chủân bị cho chuyến đi đó, thầy đã chuỷên sang học về canh nông. Cha thầy cũng chủân bị cho thầy về tinh thần lẫn thể xác. Thể xác thì bằng cách tập võ, còn tinh thần thì nhờ quen lớn nên ngoài lớp học đại học, thầy học thêm tíêng tầu, tập nấu ăn với các đầu bếp nổi tiếng ở các khách sạn lớn, tập cưỡi ngựa với những sỹ quan kỵ binh phụ trách ngựa hoàng gia, lấy bằng lái xe và vô số chuyện khác để sửa xoạn cho chuyến đi.

Làm gì thì làm, nhưng mỗi ngày thì thầy phaỉ tập Aikijujitsu và cưỡi ngựa.

Lúc đó, cường độ tập ở võ đường Kubokan với sư tổ rất là ‘mãnh liệt’. Vào mùa hè, sư tổ hay tổ chức 1 loại trại hè với tất cả đệ tử nội trú, cỡ 40 người. Trại hè này kéo dài khoảng 20 ngày

Mỗi sáng, từ 5g cho tới 7g là nghi lễ theo đạo Omoto. Ăn sáng xong tập võ từ 10g tới 12g. Ăn trưa, xong tập võ nữa từ 2g tới 6g. Liên tiếp như vậy trong vòng 20 ngày. Mưa nắng gì cũng tập hết.Trong vòng 8 năm liên tiếp, thầy đã theo sư tổ học võ cho tới năm 1941. Ngoài những trại hè đó ra và những buổi tập hàng ngày, thầy và vài người võ sinh ưu tú khác cũng được sư tổ gọi đi theo tập vài lớp ‘đặc biệt’. Kỳ đó thầy và Tenryu, 1 vô địch Sumo, đã được thầy lựa để đi tập với thầy. (Tenryu này mà tui lầm với trường Tenryu bên VN) Mục đích của sư tổ là ban đêm, lên núi, tập để cho quen nhãn quan. “mèo thấy đưọc ban đêm thì mình cũng có thể thấy được’ sư tổ nói như vậy.Mọi người thay phiên tấn công nhau với 1 cây kiếm thật! cái này chẳng khác gì ‘hiệp sĩ mù nghe gío kiếm’. Mỗi lần tập như vậy kéo dài khoảng 2-3 tuần và các đệ tử phải sống 1 cách rất vất vả. Bữa ăn, mỗi người chỉ có 1 bát cháo và ít dưa mắm. Sư tổ muốn rèn luyện đệ tử mình lúc nào cũng phải ‘bén nhậy’trong bất cứ mọi trường hợ: no hay đói, có ngủ hay không.

Sư tổ hay nói với thầy là trong võ thuật, ‘thắng thua chỉ trong vòng nháy mắt’.” Không có 1 môn thể thao nào có thể dạy cho mình khà năng chiến đấu thực sự. Vì vậy mà Aikido không có thi đua, mình phải học và hiêủ căn bản, tập 1 cách chuyên cần, đều đặn. Đó là võ thuật (budo). Mình thắng địch thủ hay địch thủ thắng mình. Nếu thua, sẽ không có cơ hội nói là địch thủ không theo luật. Mình phải kiếm cách để thắng địch thủ trong mọi trường hợp‘.

Thầy Shioda vẫn tập và ghi nhớ những câu khuyên trên cho tói lúc chết. Nên nhắc lại cho mấy bạn là lúc thầy Shioda được nhận làm đệ tử thì về phương diện kỹ thuật, đòn Aikido đang chuỷên từ Aikijujitsu sang Aikido ‘tân thời’. Thầy Shioda tập 1 cách nghiêm túc nhưng vẫn thiếu tự tin và hay tự hỏi là nếu phải áp dụng thì sẽ ra sao. Thầy sẽ kiếm đựơc câu trả lời vào năm 1941 ở Thượng Hải….

Vài tháng trưóc đệ nhị thế chiến, vào năm 1941, lúc thầy 26t, 1 người bạn thân của cha thầy, là vị tướng chỉ huy trưởng quân đội hoàng gia nhật tại Trung quốc. Ông này rất cưng thầy và đã nhận thầy làm thư ký tùy tùng.

Vói tư cách đó mà thầy đã sang Bắc Kinh và được lệnh sang Hà Nội. Trên đường sang HN, máy bay ghé Thượng Hải và thầy tình cờ đã gặp lại 1 người bạn thân ở đại học. Người bạn đó tên là Uraoka. Thế là 2 bạn mừng rỡ và quyết định đi nhậu nhẹt với nhau ở 1 nhà hàng Tây nôỉ tiếng, Thầy thì không biết tí gì ở Thượng Hải và người bạn dẫn thầy đi.

Tới quán ăn, thì cả 2 được dẫn vô 1 căn phòng nhỏ và Uraoka bắt đầu điều đình với 1 người mách mối. Sau 1 thời gian, không biết vì chuyện gì, Uraoka đã đấm bể mũi tên kia. Uraoka rất hoảng sợ vì thời bấy giờ, rất nhiều khu vực của Thượng Haỉ bị xã hội đen kiểm soát.

Thầy Shioda đề nghị dùng ‘châủ quyền’ nhưng người bạn nói là không cách chi chạy được hết vì khu này là khu của tụi du đãng. Cái hay nhất là trốn ở 1 nơi chờ cho qua chuyện.Thế là 2 người ở lại ngay phòng đó và tắt đèn đi. Uraoka thì có 1 khâủ súng lục chứ thầy Shioda thì chả có gì. Thầy chụp luôn 1 chai bia làm vũ khí. 2 người trốn trong đó tới khoảng 2 g sáng thì bọn du côn tới. Tụi nó khỏang 4 tên.Thầy núp ngay bên cạnh cửa và khi tên cướp đầu tiên vừa định mở cửa, thầy phang caí chai đó vô đầu tên đầu tiên. Mảnh chai bay tứ tung và thuận tay thầy đâm luôn cái vỏ chai còn lại vô mặt tên đó , xong ôm đầu nó quăng vô phòng để khỏi chạy gọi thêm đồng bọn.

Ngay lúc đó tên cướp thứ 2 bay vô đá thầy, thầy tenkan và đấm vô đầu gối tên đó. Hắn mất thăng bằng và ngã gục, không ngồi dậy nổi. Về sau thầy mới hay là đã đấm gẫy đầu gối nó.

Vừa hạ được 2 địch thủ, thầy lên tinh thần chút xíu thì tên thứ 3 bay vô đấm ngay mặt. Thầy né sang 1 bên và dùng Shihonage, ép cù chỏ địch thủ lên vai và nhấn xuống … xong rồi quăng ra xa …. thế là xong 1 tên nữa. Trong vòng không đầy 1 phút, thầy đã loại khỏi vòng chiến 3 địch thủ.

Trong lúc đó thì Uraoka đang vật lộn vói tên thứ cướp thứ 4. Uraoka cũng là 4 đẳng Judo chứ đâu phaỉ vừa nhưng tuy quăng tên cướp mấy lần, hắn vẫn đứng dậy và nhào vô đánh tiếp. Thầy Shioda nhaỷ vô tiếp, và sau khi tên cướp bị Uraoka quăng thêm 1 lần nữa, thầy đã atemi vô ba sườn tên đó 1 cú … tên đó xùi bọt mép ra và nằm luôn …

Trong tất cả các thầy võ Aikido, có thể nói là thầy Shioda là người có nhiều tư liệu nhất về việc dùng Aikido ngoài đời. 1 số Shihan khác cũng đã áp dụng nhưng họ chỉ giữ cho họ và ít kể ra. Chỉ có vài sư huynh hay sư đệ biết thôi. Thầy Shioda đã kể khá nhiều chuyện trong cuốn sách ‘An aikido life’ hay ‘Aikido Jinsei’ (tiếng Nhật).

Từ cuộc thách đấu của 1 thầy 6 đẳng karate, mấy chuyện đánh nhau với lính Mỹ, cho tới việc so tài với dân quyền anh, kỳ nào thầy cũng thoát khỏi hỉêm nguy nhờ Aikido. Thầy kể những chuyện trên với mục đích nhắc nhở võ sinh nên tập HKD 1 cách nhiệt tâm.

Tới năm 1946 thì thầy có về tập lại với sư tổ ở Iwama. Lúc này cũng là lúc thầy Saito mới nhập môn.

Vào thập niên 50, bên Nhật có phong trào chống cộng. Năm 1950, thầy được hãng sản xuất thép Nihon Kohan mướn làm nhân viên an ninh sau khi 1 số nhân viên thiên cộng bị đuôỉ khỏi hãng. Hãng này có nhiều nhà máy nên thầy đã rủ được 1 ít bạn bè sinh viên ở đại học Takushoku trợ lực. Mấy người này đều biết Judo và Kendo.

Sau việc trên thì thầy có gặp 1 giám đốc hãng thép đó. Sau khi biết là thầy có võ, ông ấy đã mướn thầy dạy võ cho hơn 400 nhân viên của hãng đó ở 4 nhà máy. Chuyện này xẩy ra vào năm 1952. Như vậy thì có thể nói là thầy bắt đầu dạy võ vào năm đó tuy chưa có võ đường chính thức.

Khoảng năm 1954 , ở Tokyo có tổ chức 1 buổi biểu diễn võ thuật lớn. Trước hơn 15.000 người, những màn biêủ diễn cuả thầy rất được khan gỉa ưa chuộng và được nhiều cơ quan thẩm quyền để ý tới. Sư tổ thì không có mặt, nhưng Aikikai có tham dự hay không thì không biết rõ. Nhiều sách thì nói là người đại diện cho sư tổ là Tohei sensei, còn nhiều nguồn tin khác thì nói Tohei sensei không tham dự vì đã được sư tổ gửi sang Hawai từ 1953.Giữa năm 1952 và 1953, nhờ có giữ liên lạc với 1 số bạn trong cảnh sát, thầy cũng có tới hơn 80 ty cảnh sát để biểu diễn. Cách biểu diễn ở đây cũng khác biểu diễn cho công chúng vì hầu như trong ty cảnh sát nào cũng có võ sinh Judo hay Kendo nên sau mỗi lần biểu diễn, thầy lúc nào cũng hỏi xem có ai muốn ra ‘thử sức’ với thầy không! Và như thường lệ thì mấy người mà ra đấu với thầy toàn là những cành sát giỏi võ … Thầy lúc nào cũng thắng nên càng ngày tiếng thầy càng vang dậy và lên tới cấp chỉ huy.Từ đó trở đi, Yoshinkan Aikido đã trở thành 1 môn võ bắt buộc cho tất cả nữ cảnh sát Nhật tại Tokyo. Cho tới bây giờ, mỗi năm, thầy cũng có 1 khóa đặc biệt dành riêng cho ‘cảnh sát dã chiến’ (Kidotai riot police)

Cùng lúc đó, như diều thuận gío, thầy được 1 số công nghiệp gíup đỡ. Trong đó có ông Kudo, giám đốc ngân hàng Tomin đã khuyên và gíup thầy xây lên 1 võ đường. Võ đường đó được khai chương vào năm 1955 và thầy đặt tên là Yoshinkan để tưởng nhớ lại phòng tập ‘tư gia’ hồi còn thơ ấu.

Cũng nên nhắc lại là lúc này Aikikai chưa mở cửa lại, sư tổ vẫn còn ở Iwama và Hombu dojo còn là nơi cu trú của những người tỵ nạn. Lúc đó Yoshinkan phát trỉên trước Aikikai nhưng Aikikai dưới sự điều khiển của Đạo chủ Kisshomaru đã bành trướng mạnh hơn. Bây giờ Yoshinkan, về số võ sinh, là hệ phái thứ 2 trên thế giới, sau Aikikai.

2 Hệ phái này tuy cùng nguồn nhưng được bành trướng 1 cách khác nhau. Thầy Shioda, tới lúc chết, vẫn hay lui lại với Aikikai Hombu dojo vào mỗi dịp hội họp của các cựu võ sinh nội trú được tổ chức hàng năm. Thầy vẫn kính nể sư tổ cho tới khi qua đời. Có vài ẩn khúc giữa thầy và Đạo chủ Kisshomaru, nhưng chuyện này ít ai nói tới và 2 người vẫn gặp nhau trong những bữa tiệc, nghi lễ chính thức. Năm 1961, thầy đã được sư tổ chính thức thăng lên 9 đẳng.

Thầy Shioda có vài cách tập khá ‘oái ăm’. Ví dụ như thầy dùng chó để tập Taisabaki. o o Như tui đã nói, thầy rất thích chó. Thầy thích tập với chó vì với con vật mình không biết nó sẽ tấn công làm sao. Thầy chọc tức con chó cho tới lúc nó nhâỷ cắn thầy. Và cứ như vậy mà thầy tập Taisabaki. Lúc đầu thì thầy bị cắn tơi bời hoa lá, áo quần rách tả tơi, nhưng về sau thì chuyện đó rất ít xẩy ra. Con chó này rất thông minh, khi thầy nói nó ngưng thì nó ngưng. Thầy rất buồn khi con chó chết và coi nó như 1 người bạn tri kỷ.

Tiếng tăm thầy lừng lẫy đến nỗi hoàng gia Anh và Nhật, dân biêủ (Kennedy Mỹ) cũng đả ghé thăm thầy để chính mắt trông thấy tiếng tăm của thầy.

Thời còn làm học trò sư tổ, thầy cũng đã theo sư tổ đi dạy hoàng gia Nhật và đã làm Uke cho 1 số hoàng tử và công chuá. Vào cuối cuộc đời của thầy, khi 1 phóng viên hỏi thầy nghĩ gì về HKD thời nay thì câu trả lời không được ‘hay ho’ cho HKD cho lắm.

Thầy nói là ‘HKD bây gìơ rỗng không, chỉ có bề ngoài, không có kích thước. Ai cũng muốn được đẳng cấp cao mà không phải ‘trầy da tróc vâỷ’. Chính vì vậy mà HKD bây giờ trông như 1 màn múa. Muốn thành công thì phải hiểu rõ căn bản , rồi từ đó học them … Võ sinh bây giờ chỉ thuộc đòn nhưng không thấu hiêủ nội dung của nó ….’Nguyên văn: ‘Today’s aikido is so dimensionless. It’s hollow, empty on the inside. People try to reach the highest levels without even paying their dues. That’s why it seems so much like a dance these days. You have to master the very basics solidly, with your body, and then proceed to develop to the higher levels…. Now we see nothing but copying or imitation without any grasp of the real thing….”Thầy qua đời vào ngày 17 tháng 7 năm 1994.

(nguồn hiepkhidao.com)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s